Türkiye'ye ne kadar nakit getirmeliyim?

Kesin bir rakam veremeyiz çünkü harcama biçimi kişiden kişiye çok değişiyor. Pratik yaklaşım şu: otel, tur ve restoran gibi büyük kalemleri kartla ödemeyi planlayın, nakdi çarşı, pazar, küçük lokanta ve bahşiş gibi günlük küçük harcamalar için ayırın. Yanınızda az bir döviz getirip şehirde bozdurmak, çok nakit taşımaktan hem güvenli hem kolay.

Havalimanında döviz bozdurmak pahalı mı?

Şehirdeki bürolara göre kuru belirgin biçimde düşük. Sebebi terminal kiraları. İlk gün için gereken kadar bozdurun — taksi, su, yemek — gerisini şehirde yapın. Aradaki fark tek seferde küçük görünse de bir haftalık tatilin toplamında hissedilir.

Şoföre bahşiş vermem gerekiyor mu?

Hayır. Fiyatımızın içinde bahşiş kalemi yok ve şoförlerimiz bahşiş istemez. Vermek isterseniz kabul edilir, vermezseniz hizmet aynıdır. Bunu açıkça yazıyoruz çünkü "ne kadar vermeliyim" sorusu misafirin yolculuk boyunca taşıdığı gereksiz bir yük oluyor.

Türkiye'de Para, Kart ve Ödeme Rehberi

Para birimi: Türk lirası (TL / ₺)
Kart geçerliliği: Şehirde çok yaygın; pazarda ve küçük esnafta değil
Bozdurma: Şehirdeki döviz bürosu, havalimanı değil
Bahşiş: Zorunlu değil; restoranda %5-10 âdet

Nakit mi kart mı: ikisi de lazım

Türkiye'de kartla ödeme çok yaygın. Restoran, otel, alışveriş merkezi, market, taksi, müze — hepsinde kart geçiyor ve temassız ödeme standart. Ama kartın işe yaramadığı yerler de var ve bunlar tam da misafirin gitmek istediği yerler: Kapalıçarşı'daki küçük tezgâhlar, sokak satıcıları, semt pazarları, bazı küçük lokantalar ve bahşiş. Cebinizde her zaman biraz nakit bulunsun; günlük harcamanın küçük kısmını nakit, büyük kısmını kart olarak planlamak işi görüyor. Kartınızın yurt dışı kullanıma açık olduğundan emin olun ve seyahat tarihlerinizi bankanıza bildirin. Körfez bankalarının çoğunda bu, uygulamadan tek dokunuşla yapılan bir ayar. Bildirmeyen misafirin kartı ilk büyük harcamada güvenlik nedeniyle bloke oluyor ve bunu çözmek yurt dışından telefonla uğraşmak demek.

Dövizi nerede bozdurmalı

Havalimanındaki döviz bürolarının kuru şehirdekilerden belirgin biçimde kötüdür. Bunun sebebi kötü niyet değil, kira: terminal içindeki bir metrekare şehirdekinin katı. Havalimanında yalnız ilk gün lazım olacak kadar bozdurun, gerisini şehirde yapın. Şehirde döviz bürosu her yerde var ve kurları vitrinde yazılı. Alış-satış farkı düşük olan bürolar genellikle turistik olmayan sokaklarda; Sultanahmet'in ana caddesindeki büro ile iki sokak arkadaki arasında gözle görülür fark çıkabiliyor. Bozdururken pasaport isteniyor, bu normal. Sokakta "daha iyi kur" diyerek yaklaşan kişilerden bozdurmayın. Bankamatikten TL çekmek de mümkün ama iki ücret birden çıkabiliyor: bankamatiğin kendi ücreti ve kendi bankanızın yurt dışı işlem ücreti. Çekim yaparken ekranda "kendi para biriminizde ödeyin" seçeneği çıkarsa reddedin; o dönüşümün kuru genellikle kartınızın kurundan kötüdür.

Bahşiş: ne kadar, nerede

Türkiye'de bahşiş zorunlu değil ve kimse sizden istemez, ama yaygındır. Restoranda memnun kaldıysanız hesabın yüzde beş-onu âdettendir; hesaba servis ücreti eklenmişse ayrıca bahşiş beklenmez. Kahve ya da çay gibi küçük hesaplarda para üstünü bırakmak yeterli. Otelde bavulu odaya çıkaran görevliye ve oda temizliğine küçük bir miktar bırakmak yaygın. Taksi ve özel transferde bahşiş beklenmiyor; para üstünü yuvarlamak âdet. Rehberli bir turdan memnun kaldıysanız gün sonunda vermek isteyebilirsiniz ama bu tamamen isteğe bağlı. Bizim şoförlerimiz bahşiş istemez ve fiyatın içinde böyle bir kalem yoktur. Vermek isterseniz kabul edilir, vermezseniz hizmet aynıdır — bunu yazıyoruz çünkü "ne kadar vermem gerekiyor" sorusu misafirin yolculuk boyunca kafasında dolaşan gereksiz bir yük oluyor.

Kartın reddedilmesinin üç sebebi

Birincisi bankanızın güvenlik kilidi: yurt dışından ilk büyük harcamada kart otomatik bloke olabiliyor. Seyahat bildirimi bunu önlüyor. İkincisi temassız limiti. Türkiye'de belli bir tutarın üstündeki temassız ödemelerde şifre isteniyor; kartınızın şifresini bilmiyorsanız (Körfez'de sık sık yalnız temassız kullanıldığı için hatırlanmıyor) ödeme geçmiyor. Yola çıkmadan şifrenizi teyit edin. Üçüncüsü kartın yurt dışı e-ticaret ve POS ayarlarının kapalı olması. Bu ayar bazı bankalarda varsayılan olarak kapalı geliyor ve yalnız uygulamadan açılıyor. Hepsinin ortak çözümü aynı: yola çıkmadan bankayı arayıp üç şeyi teyit etmek — yurt dışı kullanım açık mı, günlük limit ne, kartın şifresi ne. Beş dakikalık bir iş, ama yapılmadığında tatil ortasında saatler alıyor.